جمع کردن فصلی (TTMS) : آموزش کامل تهیه و ارسال صورت معاملات فصلی
اگر حسابدار باشید، احتمالاً عبارتهایی مانند «جمع کردن فصلی» یا «TTMS» را بارها شنیدهاید. منظور از جمع کردن فصلی، تطبیق و آمادهسازی اطلاعات خرید، فروش، قراردادها و سایر معاملات برای ارسال به سامانه صورت معاملات فصلی سازمان امور مالیاتی است.
این گزارش یکی از مهمترین تکالیف مالیاتی مؤدیان محسوب میشود و عدم ارسال صحیح آن میتواند منجر به جرایم مالیاتی شود.
TTMS چیست؟
TTMS مخفف Tax Transaction Management System است و سامانهای است که سازمان امور مالیاتی برای دریافت اطلاعات معاملات مؤدیان بر اساس ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم ایجاد کرده است.
در این سامانه، اطلاعات معاملات هر فصل به صورت الکترونیکی ثبت و ارسال میشود.
جمع کردن فصلی یعنی چه؟
در اصطلاح حسابداران، «جمع کردن فصلی» یعنی:
جمعآوری اسناد خرید
جمعآوری اسناد فروش
بررسی قراردادها
بررسی اجارهها
کنترل واردات و صادرات (در صورت وجود)
تطبیق اطلاعات با دفاتر قانونی
تطبیق با اظهارنامه ارزش افزوده
آمادهسازی فایل جهت ارسال در سامانه TTMS
هدف اصلی این مرحله، جلوگیری از مغایرت اطلاعات مالی با اطلاعات ثبتشده در سازمان امور مالیاتی است.
اطلاعاتی که باید قبل از ارسال فصلی بررسی شوند
قبل از ارسال گزارش فصلی، حسابدار معمولاً موارد زیر را کنترل میکند:
مجموع فروش هر فصل
مجموع خرید هر فصل
اطلاعات کامل طرف معامله
شناسه ملی یا کد ملی
شماره اقتصادی
مبلغ معامله
مالیات و عوارض ارزش افزوده
تاریخ فاکتور
شماره فاکتور
وجود هرگونه اشتباه در این اطلاعات ممکن است باعث مغایرت در رسیدگی مالیاتی شود.
مراحل جمع کردن فصلی
مرحله اول: بستن اسناد حسابداری
ابتدا تمام اسناد مربوط به فصل ثبت میشوند.
مرحله دوم: استخراج خریدها
تمام فاکتورهای خرید استخراج میشوند.
مرحله سوم: استخراج فروشها
تمام فروشهای ثبتشده بررسی میشوند.
مرحله چهارم: کنترل اطلاعات طرف معامله
اطلاعات هویتی مشتری و فروشنده بررسی میشود.
مرحله پنجم: کنترل ارزش افزوده
مبالغ گزارش فصلی باید با اطلاعات اظهارنامه مالیات بر ارزش افزوده همخوانی داشته باشند. مغایرت میتواند موجب رسیدگی و مطالبه توضیح از سوی سازمان امور مالیاتی شود.
مرحله ششم: ارسال اطلاعات در سامانه TTMS
پس از کنترل نهایی، اطلاعات در سامانه معاملات فصلی ثبت و ارسال میشود.
مهمترین مغایرتهایی که هنگام جمع کردن فصلی دیده میشود
اختلاف مبلغ فروش با دفاتر
ثبت نشدن برخی فاکتورها
اشتباه در شناسه ملی
اشتباه در شماره اقتصادی
اشتباه در مبلغ ارزش افزوده
ثبت دوباره یک فاکتور
عدم ثبت برگشت از فروش
عدم ثبت برگشت از خرید
مهلت ارسال معاملات فصلی
بر اساس آییننامه اجرایی ماده 169، فهرست معاملات هر فصل باید حداکثر تا یک ماه و نیم (۴۵ روز) پس از پایان همان فصل ارسال شود؛ مگر اینکه در آینده سازمان امور مالیاتی مهلت جدیدی اعلام کند.
جریمه عدم ارسال معاملات فصلی
طبق مقررات ماده169 قانون مالیاتهای مستقیم، در صورت عدم انجام تکالیف مربوط به ارسال اطلاعات معاملات، مؤدی مشمول جرایم قانونی خواهد شد. میزان و شرایط اعمال جرایم مطابق آخرین قوانین، بخشنامهها و مقررات سازمان امور مالیاتی تعیین میشود. بنابراین حسابداران باید همواره آخرین دستورالعملهای سازمان را بررسی کنند.
نکات طلایی برای حسابداران
اطلاعات فصلی را هر ماه کنترل کنید و به پایان فصل موکول نکنید.
شناسه ملی طرف معامله را قبل از ثبت بررسی کنید.
اطلاعات فصلی را با دفاتر قانونی تطبیق دهید.
فروش، خرید و ارزش افزوده را با یکدیگر کنترل کنید.
قبل از ارسال نهایی، گزارش را بازبینی کنید تا از ثبت تکراری یا ناقص جلوگیری شود.
و در نهایت
«جمع کردن فصلی» یکی از مهمترین وظایف حسابداران در پایان هر فصل است. دقت در جمعآوری اسناد، کنترل اطلاعات، تطبیق با دفاتر و اظهارنامه ارزش افزوده و ارسال بهموقع در سامانه TTMS، علاوه بر کاهش ریسک جرایم مالیاتی، باعث افزایش شفافیت اطلاعات مالی و تسهیل فرآیند رسیدگی مالیاتی خواهد شد.
