بخش دوم: بررسی کامل هزینههای قابل قبول مالیاتی بر اساس ماده 148 قانون مالیاتهای مستقیم
در بخش اول با مفهوم هزینههای قابل قبول مالیاتی و شرایط پذیرش آنها آشنا شدیم. اکنون به بررسی مهمترین هزینههایی میپردازیم که در صورت رعایت شرایط قانونی، مطابق ماده 148 قانون مالیاتهای مستقیم و سایر مقررات مرتبط، میتوانند از درآمد مشمول مالیات کسر شوند.
نکته مهم: صرف قرار گرفتن یک هزینه در فهرست ماده 148 به معنای پذیرش قطعی آن نیست. هر هزینه باید واقعی، مستند، مرتبط با فعالیت مؤدی و دارای مدارک قابل رسیدگی باشد.
۱. حقوق، دستمزد و مزایای کارکنان
حقوق و دستمزد پرداختی به کارکنان یکی از مهمترین هزینههای قابل قبول مالیاتی است.
ا
ین هزینهها شامل موارد زیر میشود:
حقوق پایه
اضافهکاری
حق مسکن
بن کارگری
حق اولاد (در صورت تعلق)
حق مأموریت
فوقالعادههای شغلی
عیدی و پاداش (در حدود مقررات)
سنوات پایان خدمت و مزایای قانونی
شرط پذیرش
وجود قرارداد یا رابطه استخدامی
ثبت در لیست حقوق
رعایت مقررات مالیاتی و بیمهای
پرداخت واقعی و قابل اثبات
ثبت صحیح در دفاتر قانونی
مثال
شرکتی ماهانه حقوق کارکنان خود را از طریق حساب بانکی پرداخت کرده، لیست بیمه و مالیات حقوق را نیز ارسال کرده است. این هزینه معمولاً به عنوان هزینه قابل قبول مالیاتی پذیرفته میشود.
۲. حق بیمه کارکنان
حق بیمه سهم کارفرما که برای کارکنان به سازمان تأمین اجتماعی پرداخت میشود، از هزینههای قابل قبول مالیاتی است.
شامل
سهم کارفرما
بیمه مسئولیت کارکنان (در صورت ارتباط با فعالیت)
سایر بیمههای مرتبط با فعالیت اقتصادی
شرط پذیرش
ارسال لیست بیمه
پرداخت حق بیمه
ثبت صحیح در حسابها
۳. اجاره محل فعالیت
اجاره پرداختی بابت محل کسب، دفتر، کارخانه، انبار، فروشگاه یا کارگاه، در صورت ارتباط با فعالیت اقتصادی، هزینه قابل قبول محسوب میشود.
مدارک لازم
قرارداد اجاره
مدارک پرداخت اجاره
رعایت تکالیف مالیاتی مربوط به اجاره در مواردی که قانون مقرر کرده است
مثال
اجاره دفتر مرکزی یک شرکت خدماتی، از هزینههای قابل قبول مالیاتی است.
۴. هزینه آب، برق، گاز، تلفن و اینترنت
قبوض خدمات مصرفی محل فعالیت نیز از هزینههای قابل قبول هستند؛ مشروط بر اینکه مربوط به فعالیت اقتصادی باشند.
نمونهها:
برق کارخانه
آب کارگاه
اینترنت دفتر
تلفن شرکت
گاز محل تولید
اگر این هزینهها مربوط به منزل شخصی مدیران باشد و ارتباطی با فعالیت اقتصادی نداشته باشد، ممکن است مورد پذیرش قرار
نگیرد.
۵. هزینه خرید مواد اولیه
برای شرکتهای تولیدی، خرید مواد اولیه از مهمترین هزینههای قابل قبول مالیاتی است.
نمونهها:
ورق فولادی
پارچه
چوب
مواد شیمیایی
مواد غذایی
قطعات اولیه تولید
مدارک مورد نیاز
فاکتور معتبر
اسناد انبار
حواله مصرف
اسناد پرداخت
۶. هزینه خرید ملزومات مصرفی
هزینه خرید اقلام مصرفی مورد نیاز شرکت نیز قابل قبول است.
نمونهها:
کاغذ
خودکار
تونر پرینتر
پوشه
زونکن
لوازم نظافت
مواد شوینده
اقلام پذیرایی متعارف
۷. هزینه تعمیر و نگهداری
هزینه تعمیرات داراییهایی که برای فعالیت شرکت استفاده میشوند، قابل قبول است.
نمونهها:
تعمیر خودرو شرکت
سرویس دستگاههای تولید
تعمیر آسانسور ساختمان اداری
تعمیر سیستم سرمایش و گرمایش
رنگآمیزی محل کار
توجه: اگر هزینه باعث ایجاد یا افزایش ارزش اساسی دارایی شود، ممکن است به عنوان مخارج سرمایهای تلقی شده و از طریق استهلاک شناسایی شود، نه به عنوان هزینه جاری.
۸. هزینه استهلاک داراییها
داراییهای ثابت مانند ساختمان، ماشینآلات، تجهیزات و وسایل نقلیه، به مرور زمان مستهلک میشوند.
هزینه استهلاک آنها در حدود مقررات مربوط، قابل قبول مالیاتی است.
نمونه داراییها:
ماشینآلات تولید
تجهیزات اداری
رایانه
خودرو
تجهیزات شبکه
قفسهها
میز و صندلی اداری
محاسبه استهلاک باید بر اساس مقررات و جداول استهلاک مورد قبول سازمان امور مالیاتی انجام شود.
۹. هزینه حملونقل
هزینههای حمل کالا و جابهجایی مرتبط با فعالیت اقتصادی قابل قبول هستند.
مانند:
کرایه حمل مواد اولیه
کرایه ارسال کالا به مشتری
حمل بین انبارها
باربری
وجود بارنامه، فاکتور یا سایر مدارک مثبته، احتمال پذیرش هزینه را افزایش میدهد.
۱۰. هزینه تبلیغات و بازاریابی
هزینههای تبلیغات در صورتی که برای توسعه کسبوکار و افزایش فروش انجام شده باشند، میتوانند قابل قبول باشند.
نمونهها:
تبلیغات اینترنتی
طراحی سایت
سئو
تبلیغات در شبکههای اجتماعی
چاپ بروشور
چاپ کاتالوگ
تبلیغات محیطی
طراحی لوگو
تولید محتوای تبلیغاتی
بهتر است قراردادها، فاکتورها و مستندات اجرای خدمات نگهداری شوند.
۱۱. هزینههای بانکی و مالی
هزینههای بانکی مرتبط با فعالیت اقتصادی نیز قابل قبول هستند.
مانند:
کارمزد انتقال وجه
کارمزد دستگاه کارتخوان
کارمزد ضمانتنامه بانکی
هزینه افتتاح اعتبار اسنادی
هزینه خدمات بانکی
۱۲. هزینه ایاب و ذهاب و مأموریت
اگر کارکنان برای انجام امور شرکت به مأموریت اعزام شوند، هزینههای مرتبط با مأموریت در صورت وجود مدارک قابل قبول خواهد بود.
مانند:
بلیت
اقامت
تاکسی
سوخت
حق مأموریت
۱۳. هزینه آموزش کارکنان
آموزشهایی که موجب افزایش مهارت کارکنان در ارتباط با فعالیت شرکت شود، معمولاً قابل قبول است.
مانند:
دورههای حسابداری
آموزش نرمافزارهای تخصصی
آموزش ایمنی
آموزش کنترل کیفیت
دورههای تخصصی مرتبط با شغل
14. هزینه بیمه داراییها
بیمه داراییهای مورد استفاده در فعالیت اقتصادی نیز از هزینههای قابل قبول است.
مانند:
بیمه آتشسوزی
بیمه مسئولیت
بیمه ماشینآلات
بیمه انبار
بیمه خودروهای شرکت
15. هزینههای قانونی و اداری
برخی هزینههای اداری نیز در صورت ارتباط با فعالیت شرکت قابل قبول هستند.
نمونهها:
هزینه ثبت شرکت
هزینه روزنامه رسمی
هزینه دفاتر قانونی
حقالوکاله و مشاوره حقوقی مرتبط با فعالیت
هزینه کارشناسی رسمی در امور شرکت
نکات مهم برای پذیرش هزینهها
برای اینکه هزینههای فوق توسط سازمان امور مالیاتی پذیرفته شوند، رعایت نکات زیر ضروری است:
تمامی هزینهها باید واقعی باشند.
اسناد و مدارک باید کامل و قابل رسیدگی باشند.
هزینه باید با موضوع فعالیت مؤدی ارتباط مستقیم داشته باشد.
ثبت حسابداری باید صحیح و بهموقع انجام شود.
در مواردی که قانون الزام کرده است، تکالیف مربوط به صورتحساب، بیمه و مالیات نیز رعایت شود.
و درنهایت
هزینههای قابل قبول مالیاتی، ابزار مهمی برای محاسبه صحیح درآمد مشمول مالیات هستند. با این حال، پذیرش آنها منوط به رعایت
شرایط قانونی، نگهداری مستندات کافی و ارتباط مستقیم با فعالیت اقتصادی است. هرچه مدارک یک هزینه کاملتر و شفافتر باشد،
احتمال پذیرش آن در رسیدگی مالیاتی بیشتر خواهد بود.
در بخش سوم، هزینههای غیرقابل قبول مالیاتی، مواردی که معمولاً توسط ممیزان رد میشوند، اشتباهات رایج مؤدیان و راهکارهای
جلوگیری از افزایش مالیات را بهطور کامل بررسی خواهیم کرد.
