گامبندی شرکتها در امور مالیاتی | بررسی کامل گام اول تا پنجم سامانه مؤدیان (بخش دوم)
در بخش اول با مفهوم گامبندی شرکتها آشنا شدیم و توضیح دادیم که این اصطلاح، نام رسمی قانون نیست؛ بلکه به فراخوانهای مرحلهای سازمان امور مالیاتی برای اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان اشاره دارد.
در این بخش، تمام گامهای اجرای سامانه مؤدیان را بهترتیب بررسی میکنیم.
گام اول سامانه مؤدیان
تاریخ شروع اجرا: ۱ آبان1401
گام اول بهصورت داوطلبانه آغاز شد و بیشتر برای آزمایش زیرساخت سامانه بود.
مشمولان گام اول
شرکتهای پذیرفتهشده در بورس
شرکتهای پذیرفتهشده در فرابورس
برخی شرکتهای بزرگ
تعدادی از دستگاههای اجرایی و شرکتهای منتخب
هدف از این مرحله، بررسی عملکرد سامانه، رفع ایرادات و آمادهسازی زیرساختها پیش از اجرای گسترده بود.
گام دوم سامانه مؤدیان
تاریخ اجرا: ۱ دی 1401
در این مرحله، دامنه مشمولان به شکل قابل توجهی افزایش یافت.
مشمولان گام دوم
تمامی اشخاص حقوقی
شرکتهای دولتی
دستگاههای اجرایی موضوع ماده ۵ قانون مدیریت خدمات کشوری
بهجز برخی اشخاص حقوقی مستثنیشده طبق قانون مالیات بر ارزش افزوده
از این تاریخ، این شرکتها موظف بودند صورتحساب الکترونیکی خود را از طریق سامانه مؤدیان ارسال کنند.
گام سوم سامانه مؤدیان
تاریخ اجرا: ۱ فروردین ۱۴۰۲
در این مرحله، نوبت به اشخاص حقیقی رسید.
مشمولان گام سوم
تمام اشخاص حقیقی که قبلاً در فراخوانهای هشتگانه مالیات بر ارزش افزوده قرار داشتند.
از این تاریخ این گروه نیز موظف به عضویت در سامانه مؤدیان و صدور صورتحساب الکترونیکی شدند.
گام چهارم سامانه مؤدیان
تاریخ اجرا: ۱ تیر 1402
در این مرحله دامنه اجرای قانون گستردهتر شد.
مشمولان گام چهارم
تمام صاحبان مشاغل:
گروه اول
گروه دوم
موضوع آییننامه ماده 95 قانون مالیاتهای مستقیم.
این گروه معمولاً شامل کسبوکارهایی با حجم فعالیت و درآمد بالاتر بودند که مکلف به نگهداری اسناد و دفاتر مالی دقیق هستند.
گام پنجم سامانه مؤدیان
تاریخ اجرا: ۱ دی1402
این مرحله، آخرین مرحله فراخوان عمومی محسوب میشود.
مشمولان گام پنجم
تمام فعالان اقتصادی باقیمانده که در مراحل قبل مشمول نشده بودند.
به این ترتیب، تقریباً تمام اشخاص حقیقی و حقوقی مشمول قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان شدند.
جدول خلاصه گامهای سامانه مؤدیان
گام تاریخ اجرا مشمولان گام اول۱ آبان ۱۴۰۱شرکتهای بورسی، فرابورسی و برخی شرکتهای منتخب گام دوم۱ دی 1401 اکثر اشخاص حقوقی، شرکتهای دولتی و دستگاههای اجرایی گام سوم۱ فروردین 1402اشخاص حقیقی مشمول فراخوانهای ارزش افزوده گام چهارم۱ تیر1402 صاحبان مشاغل گروه اول و دوم ماده 95گام پنجم۱ دی 1402 سایر فعالان اقتصادی باقیمانده
نکته بسیار مهم
با تصویب قانون تسهیل تکالیف مؤدیان جهت اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان، زمانبندی اولیه فراخوانها تا حدی اصلاح شد و از ۱ دی 1402، عملاً تمامی اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل مشمول، مکلف به اجرای تکالیف سامانه مؤدیان شدند. به همین دلیل، امروزه عبارت «شرکت گام سه» یا «گام چهار» بیشتر جنبه تاریخی دارد و ملاک اصلی، مشمول بودن مؤدی بر اساس قوانین جاری است، نه شماره گام.
در بخش سوم خواهید خواند:
وضعیت فعلی شرکتها و اشخاص حقیقی در سال ۱۴۰۵
اگر شرکتی هنوز عضو سامانه مؤدیان نشده باشد چه میشود؟
تکالیف قانونی هر مؤدی پس از مشمول شدن
وظایف حسابداران در اجرای قانون سامانه مؤدیان
اشتباهات رایج شرکتها در اجرای این قانون




