گامبندی شرکتها در امور مالیاتی | وضعیت فعلی شرکتها و تکالیف قانونی در سامانه مؤدیان (بخش سوم)
در بخشهای قبل با مفهوم گامبندی شرکتها و مراحل اجرای سامانه مؤدیان آشنا شدیم. اما سؤال مهمی که امروز برای بسیاری از مدیران و حسابداران مطرح است این است که:
آیا هنوز گامبندی شرکتها اهمیت دارد یا خیر؟
پاسخ کوتاه این است: خیر؛ در حال حاضر ملاک اصلی، مشمول بودن مؤدی بر اساس قانون است، نه شماره گام.
وضعیت فعلی گامبندی شرکتها
در ابتدای اجرای قانون، سازمان امور مالیاتی مؤدیان را بهصورت مرحلهای فراخوان میکرد؛ اما با تصویب قانون تسهیل تکالیف مؤدیان و سپس اصلاح آن، از ۱ دی 1402 تمامی مؤدیان اعم از اشخاص حقیقی و اشخاص حقوقی مکلف به اجرای قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان شدند.
بنابراین امروزه دیگر این سؤال که:
«شرکت ما گام دوم است یا گام سوم؟»
اهمیت عملی ندارد؛ زیرا اصل بر این است که اگر مشمول قانون باشید، باید تکالیف مقرر را انجام دهید.
هر شرکت پس از مشمول شدن چه تکالیفی دارد؟
پس از مشمول شدن، مؤدی باید مهمترین تکالیف زیر را انجام دهد:
۱. عضویت در سامانه مؤدیان
تمام مؤدیان باید در سامانه مؤدیان ثبتنام کرده و دارای کارپوشه اختصاصی باشند. در صورتی که مؤدی در نظام مالیاتی ثبتنام کرده باشد، سازمان امور مالیاتی مکلف به ایجاد کارپوشه برای او است.
۲. صدور صورتحساب الکترونیکی
تمام فروش کالا یا ارائه خدمات باید مطابق ضوابط قانونی و از طریق صورتحساب الکترونیکی انجام شود.
بسته به نوع فعالیت، صورتحساب میتواند از طریق:
نرمافزار حسابداری متصل به سامانه مؤدیان
شرکتهای معتمد مالیاتی
سامانههای مورد تأیید سازمان امور مالیاتی
صادر و ارسال شود.
۳. نگهداری اسناد و مدارک مالی
عضویت در سامانه مؤدیان، جایگزین نگهداری اسناد مالی نیست.
شرکتها همچنان موظفاند:
دفاتر قانونی
اسناد حسابداری
قراردادها
فاکتورها
مدارک خرید و فروش
را مطابق قانون نگهداری کنند.
---
۴. ثبت صحیح اطلاعات فروش
اطلاعات ثبتشده در صورتحساب الکترونیکی باید کاملاً با واقعیت مطابقت داشته باشد.
ثبت اطلاعات نادرست، ناقص یا خلاف واقع میتواند موجب رد اعتبار مالیاتی، مطالبه مالیات و اعمال جرائم قانونی شود.
اگر شرکتی عضو سامانه مؤدیان نشود چه اتفاقی میافتد؟
در صورت انجام ندادن تکالیف قانونی، سازمان امور مالیاتی میتواند جرائم پیشبینیشده در قانون پایانههای فروشگاهی و سامانه مؤدیان را اعمال کند.
این جرائم ممکن است شامل مواردی مانند:
عدم صدور صورتحساب الکترونیکی
عدم ارسال صورتحساب
ارسال اطلاعات خلاف واقع
رعایت نکردن سایر تکالیف مقرر در قانون باشد. البته اگر عدم انجام تکالیف خارج از اختیار مؤدی باشد، قانون امکان بخشودگی جرائم را در برخی موارد پیشبینی کرده است.
آیا همه کسبوکارها دقیقاً تکالیف یکسانی دارند؟
خیر.
اگرچه اصل عضویت و اجرای قانون برای همه مؤدیان برقرار است، اما در برخی موارد، قانون برای گروهی از مؤدیان با فروش پایین یا شرایط خاص، تسهیلات و احکام ویژهای در نظر گرفته است. بنابراین هر مؤدی باید وضعیت خود را بر اساس قوانین و بخشنامههای مرتبط بررسی کند.
وظیفه حسابداران در اجرای سامانه مؤدیان
حسابدار نقش مهمی در اجرای صحیح این قانون دارد و باید:
وضعیت مشمول بودن شرکت را بررسی کند.
از فعال بودن کارپوشه مالیاتی اطمینان حاصل کند.
صدور صورتحسابهای الکترونیکی را کنترل کند.
خطاهای سامانه را پیگیری و اصلاح کند.
اسناد مالی را با اطلاعات ثبتشده در سامانه تطبیق دهد.
تغییرات قوانین و بخشنامههای سازمان امور مالیاتی را بهصورت مستمر دنبال کند.
اشتباهات رایج شرکتها
برخی از رایجترین اشتباهات عبارتاند از:
تصور اینکه «چون شرکت کوچک است، مشمول سامانه مؤدیان نیست.»
صادر نکردن صورتحساب الکترونیکی برای همه معاملات مشمول.
ثبت اطلاعات اشتباه خریدار یا فروشنده.
تصور اینکه عضویت در سامانه مؤدیان، جایگزین دفاتر قانونی یا اسناد حسابداری شده است.
بیتوجهی به پیامهای ارسالی در کارپوشه مالیاتی.
در بخش چهارم خواهید خواند
در بخش پایانی مقاله به موضوعات زیر میپردازیم:
جرائم مهم سامانه مؤدیان و راههای پیشگیری از آنها
پاسخ به پرتکرارترین سؤالات حسابداران و مدیران
جمعبندی نهایی درباره گامبندی شرکتها و وضعیت فعلی اجرای آن در قانون .
